Rodzaje automatyzacji – wstęp do poznania botów, czyli dlaczego warto z nich korzystać?

Aby lepiej zrozumieć ideę działania naszego bota, przygotowaliśmy pigułkę wiedzy w tym zakresie. Wyjaśniamy w niej, jak działają boty, jak powstały, jakie są ich rodzaje, sposoby zastosowania. Omawiamy też różnice między botem, a chatbotem, trendy i best practices. Przeczytaj poniższy artykuł, aby dowiedzieć się więcej!

Automatyzacja codziennego życia

Choć jeszcze do niedawna była odległą wizją, dziś towarzyszy nam w niemal każdej sferze życia. Z badań Światowego Forum Ekonomicznego wynika, że globalnie aż 29 godzin pracy na 100 wykonują maszyny, a do 2025 roku mogą to być nawet 52 godziny. Z raportów firmy McKinsey wynika, że do 2030 r. w Polsce 49% dzisiejszego czasu pracy mogą wykonywać maszyny lub sztuczna inteligencja. Trend ten widoczny jest przede wszystkim w dynamicznie rosnącym cyfrowym świecie – szerokie zastosowanie mają tam boty, czyli maszyny lub programy zaprojektowane w taki sposób, aby automatycznie wykonywały czynności, naśladując zachowanie człowieka. Pierwsze boty zaprojektowano, aby wykonywały powtarzalne czynności w krótkim czasie, usprawniając tym samym niektóre procesy.
I rzeczywiście, szybko okazało się, że dobrze napisany bot jest w stanie niektóre czynności wykonywać znacznie szybciej od człowieka. Choć niektórzy obawiają się, że automatyzacja może przyczynić się do zmniejszenia zatrudnienia na korzyść maszyn, w rozwoju technologii należy jednak bardziej upatrywać okazji do zmiany na lepsze. Aby nie zostać w tyle, trzeba otworzyć się na zmiany i technologię, i jedną z takich zmian jest np. możliwość wykorzystania „dobrych” botów. Więcej o dobrych botach pod linkiem.

Czym jest bot?

Bot to zestaw algorytmów, według których wykonuje on określony zakres wyznaczonych zadań, czyli bot, który rozumie polecenie, a następnie przetwarza to, co wysyła użytkownik. Bot, który działa — podąża za algorytmem, który interpretuje wypowiedziane polecenie oraz bot, który odpowiada (chatbot) – wybiera odpowiednią odpowiedź.

Wykorzystujemy je np.  do symulowania ludzkiej aktywności, czy wykonywania powtarzalnych czynności w krótki czasie. Ich stosowanie ma automatyzować zadania o niewielkim stopniu skomplikowania. Oznacza to, że w określonym zakresie mogą funkcjonować samodzielnie, bez ingerencji człowieka w czasie rzeczywistym. Boty działają w obszarze sieci komputerowych, w skład których wchodzą strony internetowe, aplikacje itp.

Jak pokazuje badanie przeprowadzone w 2021 r. przez Barracuda, aż 66% działań wykonywanych w Internecie jest przypisywana botom!

Rodzaje botów

W zależności od tego, jakie zadania ma wykonywać program, wyróżniamy: złe, neutralne i dobre boty.

• Dobre boty powstały, aby pomóc człowiekowi i usprawnić niektóre czynności (np. chatbot, więcej o dobrych botach pod linkiem)
• Neutralne – pomiędzy dobrymi, a złymi, np. te, wykorzystywane w e-handlu.
• Złe boty działają szkodliwe na użytkownika (spam). Więcej o złych botach (link)
• Złe boty – ich działania zaliczamy do cyberprzestępstwa. Więcej o cyberbezpieczeństwie w sieci znajdziesz pod linkiem

Do najpopularniejszych z nich zaliczymy:

• Robot indeksujący — zbiera różne informacje na temat stron internetowych (Googlebot).
• Scraper bot — służy do odczytywania danych ze stron internetowych w celu np. zakupu danego produktu lub poinformowania o obniżonej cenie.
• Spam bot — zbiera adresy e-mailowe i wykorzystuje je do rozsyłania spamu.
• Bot mediów społecznościowych — generuje wiadomości w danym kanale social media. Często tworzy fałszywe konta służące do zwiększenia liczby obserwujących.
• Bot do pobierania plików — pobiera pliki w określonym celu.
• Bot z wirusem — robot internetowy, który kradnie dane lub zainfekuje złośliwym oprogramowaniem.
• Chatbot — służy do komunikacji w formie tekstowej (zamiast człowieka).
• Voicebot — robot, przeprowadza rozmowy głosowe z klientami

Zastosowanie botów

Boty są wykorzystywane przede wszystkim w Internecie, gdzie znajdują zastosowanie już od wielu lat. Mogą zostać użyte przez organizacje, firmy oraz pojedynczego człowieka w celu:

• zwiększenia określonej wydajności,
• zebrania informacji,
• indeksacji stron internetowych (np. boty wyszukiwarki Google),
• prowadzenia rozmów z osobami fizycznymi (tzw. chatbot i voiceboty).

Często chatboty są wykorzystywane w obsłudze klienta, branży HR, w mediach społecznościowych, do komunikacji wewnętrznej w firmie (asystent) i obecnie w wielu branżach. Z raportu Symetrii z 2020r. wynika, że:

• 45% respondentów badania używało botów do zapoznania się z ofertą firmy.
• 41% osób skorzystało z chatbota w celu zgłoszenia usterki.
• 27% złożyło reklamację.

Żródło: Raport – Chatboty w Polsce 2020

Głównym celem wykorzystania botów jest więc zastąpienie człowieka w wykonywaniu pewnych zadań, które są powtarzalne i nie wymagają tzw. ludzkiego zaangażowania, zmysłu intuicji (z ang. human touch). Dzięki właściwemu zastosowaniu podnoszą jakość i komfort korzystania z Internetu oraz często oszczędzają czas użytkownika, oraz pomagają optymalizować różne procesy biznesowe. Więcej o dobrych botach pod linkiem.

Zalety i wady botów

Zalety to przede wszystkim:

• oszczędność czasu,
• dostępność 24/7,
• konfigurowalność,
• zwiększenie zasięgu i skalowalności zadań,
• wyższa efektywność względem osób fizycznych w kontekście łatwych i powtarzalnych czynności.

Do wad zaliczamy natomiast:

• większe ryzyko niezrozumienia w przypadku kontaktu z osobami fizycznymi, szczególnie w zakresie zadań niestandardowych,
• konieczność monitorowania oraz ingerowania przez ludzi w przypadku nieporozumienia z osobą fizyczną, np. jeżeli zostanie coś błędnie zinterpretowane,
• możliwość wykorzystywania botów w nieetyczny i złośliwy sposób.

Czy boty internetowe są legalne?

Boty jako programy komputerowe mogą być wykorzystywane na różne sposoby i jeżeli nie jest to  sposób złośliwy, ich działanie jest jak najbardziej legalne, a nawet pożyteczne. Boty pomagają w interakcji z użytkownikami, w szybkiej i sprawnej obsłudze, zbieraniu niezbędnych danych, automatyzacji procesów, indeksacji stron i w taki sposób, nie naruszają żadnych praw.

Aby wyczerpująco przedstawić dobre strony i zagrożenia wynikające z automatyzacji opracowaliśmy również tematy, które mogą was zainteresować:

Dobre boty, czyli jak właściwie wykorzystywać automatyzację i nowoczesne technologie.

Złośliwe boty. Jak je rozpoznawać i chronić się przed ich działaniem

Cyberbezpieczeństwo

Ciekawostka: 10 grudnia obchodzimy Dzień Bota 🤖

Autor: Piotr Ziółkowski