Najbardziej inspirujące Kobiety w IT – wywiad z Anną Berczyńską.

Gościni: Anna Berczyńska, ABSL Senator, Executive Club Leader.

Czy gdyby każda młoda osoba na początku swojej drogi zawodowej mogła „zapakować” do przysłowiowego plecaka cechy, które jej się na tej drodze mogą okazać przydatne, to co radziłaby Pani zabrać?

Moim zdaniem, dla młodej osoby rozpoczynającej swoją karierę zawodową kluczowe są kompetencje miękkie: determinacja, wytrwałość i cierpliwość. Te cechy pozwoliły mi się w pewien sposób „resetować” po niepowodzeniach i porażkach, kiedy zaczynałam swoją karierę. Dzięki nim nabyłam odporności, miałam odwagę i chęci do dalszych zmian. Dodałabym również elastyczność w adaptowaniu się do zmian i zdolność do innowacyjnego myślenia. Żyjemy w dobie dynamicznych zmian, których nie da się uniknąć, dlatego warto potraktować je jako nowe możliwości i doświadczenia. Młode pokolenie ma już taką naturalną zdolność adaptacji. Ich umiejętności przystosowywania się do zmian, przyswajania informacji są niezwykle wysoko rozwinięte, dlatego, moim zdaniem są dużo lepiej uposażeni wchodząc na rynek pracy niż pokolenie X, które reprezentuję.  Na drodze zawodowej warto zaopatrzyć się w wiarę, w swój potencjał oraz zdrowy dystans do krytyki, która jest ważna, bo pozwala nam zarządzać oczekiwaniami swoimi i innych. Nie powinniśmy traktować jej osobiście, ale raczej w przemyślany sposób argumentować, jeśli z taką opinią się nie zgadzamy.

Śledząc Pani ścieżkę kariery, IT to dość „nowy rozdział”, wcześniej to było Finance & Accounting, Shared Service’s czy może Pani opowiedzieć, jak to ewoluowało? Co wpłynęło na zmianę Pani kierunku zawodowego? 

Ścieżka mojej kariery obejmuje 3 etapy. Pierwszym z nich była dekada, kiedy byłam przedsiębiorcą i prowadziłam własną firmę. Drugi to był outsourcing w obszarze finansów i księgowości, a trzeci usługi wspólne. Obecnie jest to IT, natomiast nie zawężałabym tego tylko do tej domeny.

Myślę, że to co wpłynęło na zmiany w mojej ścieżce zawodowej, to moje doświadczenie liderskie, które nabyłam w trakcie kolejnych etapów mojej kariery. Drugim aspektem, który wpłynął na tę ewolucję to budowanie centrów usług wspólnych dla międzynarodowych firm, gdzie obserwowałam jak projekt wewnętrznej transformacji biznesowej wpływa na całą organizację. Nauczyłam się jak można wpłynąć na funkcjonowanie organizacji poprzez poruszenie jednego z filarów, mianowicie centralizację funkcji back officowych, czyli funkcji wsparcia organizacji, oczywiście z wykorzystaniem IT.

Kolejna rzecz, jaka wpłynęła na te zmiany to zarządzanie projektami. Przede wszystkim poznanie koncepcji agile do elastycznego zarządzania, która towarzyszy mi do dzisiaj. Istotne jest też dostosowywanie się do zmian tu i teraz, a także analiza finansowa i księgowość.

Na moją ewolucję zawodową na pewno mieli wpływ ludzie, których spotykałam. To też ciąg decyzji i inspiracji, których doświadczyłam w pracy, w międzynarodowym środowisku, ale także intuicji i braniu odpowiedzialności za podejmowane ryzyka.

Jakie innowacje lub zmiany w obszarze technologii najbardziej Panią inspirują/ciekawią?

Przede wszystkim wykorzystanie AI w ułatwianiu życia ludziom. Oprócz obszaru IT, analizuję kwestie technologiczne w branży farmaceutycznej i opieki zdrowotnej.  Obejmuje to ubezpieczenia, ochronę danych, ale także wykorzystywanie dużych baz danych do podejmowania decyzji przez lekarzy dla lepszych wyników pacjentów, nie tylko chorujących, ale przede wszystkim tych przychodzących po profilaktykę. To również badania kliniczne prowadzone przez firmy farmaceutyczne, czy wprowadzanie nowych terapii. Podsumowując AI w służbie pomocy człowiekowi to coś, co bardzo we mnie rezonuje i chce poświęcić temu część swojego rozwoju.

Innym zagadnieniem jest odpowiedzialna sztuczna inteligencja. Tworzenie i wdrażanie ram etycznych nawet jeśli regulacje prawne za tym nie podążają. Tworzenie takich norm, które nie wykluczają żadnych grup etnicznych oraz nie dyskryminują kobiet.

Tempo zmian w AI oraz skala jej wpływu na wiele obszarów życia jest tak wielka, że nie jesteśmy w stanie dotrzymywać jej kroku.

Możemy natomiast znaleźć w niej takie obszary, które są zgodne z naszymi wartościami i przysłużą się ludziom.

Czy miała Pani mentora w swojej karierze? Lub osobę, która znacząco wpłynęła na kierunek Pani kariery?

Wiele osób miało na mnie wpływ. Na początku był to mój tata, który co prawda z wykształcenia był weterynarzem, ale po zmianach ustrojowych założył swoją firmę i bez wsparcia technologii np. Google Maps, czy znajomości języka miał odwagę pojechać do Szwecji prowadzić rozmowy z klientami. To były głębokie lata 90. a on pokazał mi, że mimo wielu niedogodności i przeszkód możemy osiągnąć to, na czym nam zależy.  Dlatego podjęłam decyzję o otwarciu działalności na ostatnim roku studiów, którą rozwijałam z koleżanką przez blisko dekadę. Wpływ miała na mnie także moja mama, która mówiła mi abym się nie bała, wierzyła w siebie i była niezależna.

Kolejnym mentorem była kobieta, Amerykanka, którą poznałam podczas tworzenia jednego z centrum usług wspólnych dla amerykańskiej firmy. To ona pokazała mi jak pracować, aby przeprowadzać zmianę, jakie narzędzia stosować, jak odczytywać komunikaty. Wprowadziła mnie w świat wielokulturowy. Jest już na emeryturze, ale ciągle mamy kontakt. Jest dla mnie ikoną tego, jaka powinna być komunikacja i jak dążyć do realizacji wspólnych celów.

W kolejnych latach zetknęłam się w Poznaniu z Fundacją Liderek Biznesu. Tam poznałam nowy wymiar mentoringu, zupełnie nie byłam świadoma co to jest, co ja mogę z tego mieć i co mogę dać.

Jakie korzyści przynosi współpraca z organizacjami takimi jak ABSL (Association of Business Service Leaders) w kontekście rozwoju zawodowego kobiet w IT?

Korzyści jest wiele. Oczywiście wszystko zależy od organizacji. W ABSL pełnię rolę senatorki i prowadząc Executive Club, czyli spotkania liderów centrów usług biznesowych, których w ABSLe jest już 260. To spotkania osób z doświadczeniem, ale ABSL prowadzi równolegle program Women Together, w który również jestem zaangażowana. To wieloletni projekt oparty na dzieleniu się wiedzą i coachingu. Mamy oddziały we Wrocławiu, Krakowie, a dodatkowo otwieramy ABSL Women Together International, wychodzimy poza granicę Polski i chcemy połączyć się z innymi oddziałami ABSL. Kobiety mierzą się z podobnymi problemami niezależnie od szerokości geograficznej. Naszym celem jest wzmacnianie przywództwa wśród kobiet- liderek oraz promowanie równości wynagrodzeń.

Dzięki takim organizacjom jak ABSL miałam okazję dowiedzieć się o fundacji Girls Future Ready, która wspiera młode dziewczyny od 14 do 24 roku życia w Europie Środkowo Wschodniej. Niedawno na ABSL Summit w Krakowie miałam okazję poznać jej przedstawicielki, które wystąpiły na scenie i pokazały nam perspektywę młodego pokolenia. Moje wyrazy uznania chciałabym złożyć Zofii Kierner, która kieruje tą organizacją.

Podsumowując, współpraca z organizacjami tego typu daje możliwość poszerzenia perspektywy.

Czy, a jeśli tak to jakie wyzwania napotkała Pani jako kobieta pracująca w obszarze IT?

Tak, napotkałam wyzwania.  Największą trudnością, z jaką się zmierzyłam, był próg wejścia. Z moim doświadczeniem i ścieżką kariery nie było łatwo wejść w dość wąski obszar IT, zdominowany przez mężczyzn. W moim przypadku trochę pomógł przypadek. Dostałam propozycję pracy w jednym z działów do zarządzenia zespołem IT przez określony okres, do czasu znalezienia nowego lidera. Okazało się, że były tam te same problemy, z którymi mierzyłam się do tej pory w swojej branży. Oczywiście musiałam poznać predyspozycje zespołu, możliwości, trendy rozwoju danej specjalizacji IT, aby przewidywać i planować rozwój kompetencji zespołu. Natomiast tak naprawdę, fundamentalnie nie różniło się to mocno od zarządzania zespołami czy projektami w innych obszarach.

Wyzwaniem było to, że branża IT jest zdominowana przez mężczyzn przez co wejście w nią było trudniejsze, ale jednocześnie komunikacja w męskich zespołach jest dużo prostsza. Nie ma efektu tzw. „cebulki”. Można komunikować wiele rzeczy wprost, bez wchodzenia w „męską” postawę. Mężczyźni w IT są bardzo pomocni, wspierający. Tu też często dochodzą do głosu nasze założenia: „Jak ja sobie poradzę, przecież nic nie umiem” „Moje doświadczenie nic nie jest warte”. Trzeba wyjść z własnej pułapki myślowej, porzucić własne założenia na dany temat, w tym przypadku te, że w branży zdominowanej przez mężczyzn sobie nie poradzę.

Co ceni Pani w pracy z kobietami najbardziej? Jakie cechy nieco uogólniając szczególnie Pani lubi w pracy kobiet? 

Dziękuje za to pytanie, to ważne, aby o tym mówić. Bardzo cenię sobie wzajemne inspirowanie się kobiet.

Kobiety pomagają mi dostrzec we mnie to, co dla mnie samej jest niezauważalne, umiejętności, które mogę rozwijać. To pewnie zasługa inteligencji emocjonalnej, która u kobiet jest szczególnie mocno rozwinięta. Cenię sobie też umiejętność zbudowania głębszej relacji.

Dodatkowo cenię etykę pracy, odpowiedzialność, zaangażowanie. Inteligencja emocjonalna połączona z odpowiedzialnością pomaga nam poruszać się przez wszystkie przestrzenie organizacji i rozwijać naszą kreatywność. To bardzo dobrze widać po efektach współpracy. Myślę, że to co różni też kobiety w pracy od zadaniowych mężczyzn, to umiejętność dostrzegania obszarów, które pozwalają planować zadania w dłuższej perspektywie czasowej, z wpływem na otoczenie.

Dodałabym, że to, czego mi brakuje to wspieranie przez młodsze koleżanki w pracy kobiet, tych które już są na wyższych stanowiskach. Często obserwuje krytykę, która być może jest tym ciemniejszym odcieniem kreatywności i emocjonalności.

Natomiast co do zasady uwielbiam pracować z kobietami. Kobiety mają w sobie ogromną siłę.

Chciałabym jeszcze wspomnieć jak ważne jest mówienie o ageizmie, czyli dyskryminowaniu na rynku pracy kobiet 50+, który niestety jest coraz bardziej dostrzegalny. Musimy pamiętać, że w starzejącym się społeczeństwie coraz częściej będziemy mieli sytuacje, gdzie być może w jednym zespole będą współpracować 4 pokolenia. Musimy normalizować tematy menopauzy, andropauzy, bo te tematy nas wszystkich dotyczą. W tym temacie chciałabym jeszcze coś zmienić.

Czy dostrzega Pani, że obecne inicjatywy, społeczności kobiet w IT powodują wzrost zainteresowania młodych kobiet branżą IT? Co jeszcze można Pani zdaniem zrobić, aby „uatrakcyjnić” kobietom IT? 

Ważne jest, aby pokazać, że wybór kierunku studiów związanego z IT nie wiąże się z pracą w IT do końca swojej drogi zawodowej.

Twórzmy wydarzenia, podcasty, dzielmy się doświadczeniem. Zapewniajmy możliwość edukacji w tym temacie podczas targów, programów edukacyjnych. Na pewno konieczne jest propagowanie wiedzy w tym temacie poprzez proaktywne wychodzenie do grup, które są zainteresowane tą zmianą na każdym etapie życia zawodowego. To taka praca u podstaw, która będzie dziać się przez kolejne lata w trakcie rewolucji technologicznej. Myślę, że takie organizacje jak ABSL mają znaczący głos w debacie publicznej, dotyczący warunków pracy kobiet, równouprawnienia, równej płacy.

Jestem pewna, że osiągniemy to poprzez tworzenie warunków pracy takich jak praca zdalna, współdzielenie z partnerem/partnerką obowiązków życiowych, stworzenie różnych szans dla kobiet 50+, aby mogły się rozwijać, nie być objętymi dyskryminacją rekrutacyjną. To ma także wpływ na postrzeganie branży IT jako atrakcyjnej dla kobiet w dłuższej perspektywie czasowej.

Moim zdaniem zbieramy za mało danych na powyższe tematy, dlatego prace badawcze realizowane ze środowiskiem akademickim bardzo pomogłyby uświadomić skalę tego problemu, bo często stereotypizujemy takie wypowiedzi jak moja, a poparcie tego co mówię badaniami pozwoliłoby mówić o faktach i na ich podstawie budować kanały dotarcia do grup najbardziej dotkniętych rewolucją w branży IT.

Gościni: Anna Berczyńska, ABSL Senator, Executive Club Leader.
Autor: Izabela Siekierska, HR&EB Project Coordinator, Recbold & Recbot